Бэс ыйын 3 күнэ— Саар Көстөкүүн. Анды, ээбилэ киирэр. Сайылык малааһына. Бу күн сөҥүү түстэҕинэ, күһүн эмиэ ардахтаах буолар.
Бэс ыйа — Үрүҥ Айыы тойон ыйа.
Бэс ыйыгар Үрүҥ Айыы чугаһаан, айыы аартыга арыллар. Айыы аартыгын бата алгыс көтөҕүллэр. Үрүҥ ойуу сиэри ситэрэн, туому толорон туран этэр алгыһа дьон үтүө санаатын, дьулуурун түмэн Айыыларга таһаарар.
Бэс ыйа от-мас, сир симэҕэ тиллэр, чыычаах ыллыыр кэмэ, сайын саҕаланыыта, үрүҥ түүн түһүүтэ. Норуот билгэлээһининэн, бэс ыйыгар түүн сылаас буоллаҕына, үрдүк үүнүүнү кэтэһиэххэ сөп. Сарсыарда туманнаах буоллаҕына тэллэй хойуутук үүнүө. Сарсыардааҥҥы сиик элбэҕэ — эмиэ үрдүк үүнүүгэ. Дьон-сэргэ бэс ыйа хайдаҕый да, от үүнүүтэ эмиэ оннук буолуо диир.
Ый билгэтэ: күнү-дьылы билгэлииргэ маннык күннэри кэтээн көрүү ордук суолталаах:
3 — Саар Көстөкүүн. Анды, ээбилэ киирэр. Сайылык малааһына. Айылҕа харыстабылын Аан дойдутааҕы күнэ. бу күн сөҥүү түстэҕинэ, күһүн эмиэ ардахтаах буолар.
10 — Сөдүөччүйэ аатынан күн. Дьахтар күүлэйдиир күнэ. Сайылыкка көһүү сүпсүлгэнэ бүтэн, нус-хас үүт тураан күннэр үүнэллэр. Уоскуйбучча, дьахталлар оҕолорун батыһыннара сылдьан, кырдьаҕас хатыҥ маска салама ыйыыллар, алаадьы буһаран сыт таһаараллар. Бу күн чуумпу буоллаҕына, үрдүк үүнүүнү кэтэс.
16 — хотугулуу-арҕааттан тыал үрдэҕинэ, өҥ сайын буолуо. Этиҥнээх ардах — от үлэтэ уустуктук ааһарын бэлиэтэ. Күнү быһа самыырдаатаҕына — тэллэй элбэх.
21 — Үрүҥ тунах Ыһыах күнэ. Саамай уһун күн, саамай кылгас түүн. Күн муҥутаан үөһэ күөрэйэр. Бу күн этиҥнээх ардах түстэҕинэ, от хомуура мөлтөх буолар.
26 — Өкүлүүнэйэп. Күн кылгыыр. Бырдах хойдор, бастакы түптэ оҥоһуллар. Куйукта, күлүмэн, бүгүйэх тиллэр. Үрүҥ Айыыны олордуу. Үрүҥ Айыы үтүө тыынын түһэрии туома ый саҥатыгар буолар. Бу кэмтэн дьиҥнээх ыһыахтар саҕаланаллар. Сайылык малааһына. Сайылык сирин-уотун аһатан малааһын тэриллэр. Саламааттаах буолар. Туом ый чыыһылатын диэки буолар.
Бэс ыйын алгыһа
Үкээр куйаас тыыннаах,
Күн харахтаах
Үрүҥ Айыы өбүгэм,
Бэттэх буол!
Төрүттэрбин өйдөт,
Айылҕабын анаарт!
Күрүөҕэр күөй,
Далгар хаай!
Уолукпар үппүт
Уохпун
Уйгуга туһаай!
Дириҥ далай
Түһүлгэни төрүттээ,
Алгыһым чахчы буоллун!
Дом!