Бу ый 18 күнүгэр төрөөбүт Сахатын сирэ сайдарыгар бэйэтин кылаатын киллэрсибит, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Айылҕа харыстабылын миниистиринэн үлэлээбит, СӨ норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, улууспутун өр сылларга салайбыт Владимир Афанасьевич Григорьев 75 сааһын томточчу туолла.

Биһиги бу бэлиэ күнүнэн эҕэрдэлээн туран, Орто Халыма улууһугар үлэлээбит сылларын туһунан кинини кытта улуус сайдыытыгар бэйэлэрин дьоһун кылааттарын киллэрбит биир дойдулаахтарбыт санааларын эһиги болҕомтоҕутугар таһаарабыт.

Андрей Дмитриевич Слепцов, улууска тыа хаһаайыстыбатын салайааччытынан, «Халыма» айылҕа пааркатын дириэктэринэн үлэлээбитэ:

«Владимир Афанасьевич — Орто Халыма оройуона туруктаах, сайдыылаах буоларын туһугар элбэх сыратын биэрбит салайааччылартан биирдэстэрэ буолар. Уустук сылларга Орто Халыма улууһун сүөһүтүн-аһын ыспакка, дьонун-сэргэтин олоҕун чөл туруктаах туораппыта. Төһөлөөх өй-сүрэх күүрүүтэ, үлэ-хамнас барбыта буолуой?! Ону барытын кинини кытта салалтаҕа бииргэ үлэлээбит да дьон, боростуой үлэһит да дьон бары билэбит. Оччолорго өрөспүүбүлүкэҕэ үп-харчы татым буолан, көмө кэлэрин кэтэһэн олорбокко, бэйэбит кыахпытынан, тэрээһиннээх үлэбитинэн уустук балаһыанньаттан тахсар суолу тобуларга кыһалларбыт.

Өссө райсовет бэрэссэдээтэлинэн үлэлии сылдьан, 1991 с. экэнэмиис учуонайдары уонна оройуон исписэлиистэрин кытыннаран, бэйэтэ иилээн-саҕалаан Орто Халыма оройуона ырыынакка киириитигэр Концепция оҥорторбута. Хаһыакка бэчээттэнэн, нэһилиэктэргэ дьүүллэһиллэн, оройуон дьокутааттарынан бигэргэтиллибитэ. Ити Концепция государственнай уонна чааһынай бас билиини тэҥҥэ тутан сайдары торумнаабыта уонна улуус инники сайдыытыгар программнай докумуон буолбута.

Маны тэҥэ, Орто Халыма улууһа дьоҕус (малай) энергетика сайдыытыгар полигон буоларын, куорат кэтиэлинэйдэрин убаҕас оттукка көһөрүүнү ситиспитэ. Тыйыс усулуобуйалаах хоту улуус эрэллээх электроэнергиянан уонна итиинэн хааччыллыыта сүрүн боппуруостарын быһаарбыта. Биһиги улууспут салалтатыгар 16 сыл үлэлээн баран, Саха Өрөспүүбүлүкэтин айылҕа харыстабылын миниистиринэн анаммытын истэммит киэн туттубуппут.»

Пантелеймон Иванович Сыроватскай, улуус дьокутааттарын Сэбиэтин бэрэссэдээтэлинэн үлэлээбит успуорт бэтэрээнэ, үөрэхтээһин бочуоттаах үлэһитэ:

«Владимир Афанасьевич Орто Халымаҕа өр сылларга үтүө суобастаахтык үлэлээбитэ, дьон-сэргэ ытыктабылын ылбыта, оччолорго халаан уута, уот-кураан сыллар, хамнас да бэриллибэт кэмнэрэ ааспыттара, ону ол диэбэккэ уопуттаах салайааччы үлэтин тэтимин түһэрбэтэҕэ. Хаһаайыстыбаннай үлэттэн ордунан, улууска успуорт сайдыытыгар, дьон чөл олохтоох буолуутугар туох баар күүһүн уурбута.

Ыччаты успуорка тардар сыалтан, үп-харчы саамай ыарахан кэмигэр, 2000 сыллаахха, үтүө дьыала чэрчитинэн улуус киинигэр успуорт саалата тутуллубута. 10 сыл иһигэр 8 успуорт саалатын, 2005 сыллаахха успуорт саалалаах таас оскуоланы туттарбыта.Уһук хоту сиргэ үп-харчы татым бириэмэтигэр, тутуу матырыйаала да суох сиригэр үүнэр көлүөнэ үөрэх- тээх, киин улуустартан итэҕэһэ суох усулуобуйаҕа үөрэннин диэн үс этээстээх таас оскуоланы дьэндэппитэ.

Эдэр, кэскиллээх спортсменнар тахсыталаан испиттэрэ, ол оҕолору успуорт оскуолаларыгар ыытан, кэлэр-барар, күрэхтэһиигэ сылдьар бырайыастарын төлөөн, анал стипендия олохтоон, өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр спортсменнар буолбуттара. Кинилэр истэригэр Николай Чукров, Дмитрий Шадрин, Адель Лаптев, Максим, Алексей, Патрис Шкулевтар курдук күүстээх тустууктары ааттаталыахха сөп.

Онон аҕа баһылык Владимир Афанасьевич салайар кэмнэригэр дьарыктанар база тэриллэн, физкультура уонна спорт сайдыытыгар систиэмэлээх үлэ саҕаламмыта. Өрөспүүбүлүкэ таһымнаах спартакиадаларга улууспут бастыырын ситиспиппит».

Анна Сергеевна Волкова, 1997-2003 сс. Березовка национальнай (көс) нэһилиэгин баһылыга, улуус бэтэрээннэрин Сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ:

«Владимир Афанасьевич салайар кэмнэригэр нэһилиэктэр, чуолаан Березовка олохтоохторун кыһалҕаларын быһаарыыга улахан болҕомтотун, сыратын-сылбатын аныыра. Нэһилиэк хас биирдии дьиэ кэргэнин билэрэ диэтэхпинэ алҕаһаабатым буолуо. Араас кыһалҕаларын сонно быһаарарынан дьоҥҥо сөбүлэппитэ. Табаны иитии – көс олохтоох төрүт омуктарга тыын боппуруос буоларын бэркэ өйдүүрэ. «Березовское» диэн хааһынай тэрилтэ тэриттэрэн, улахан боппуруоһу быһаартарбыта. Билигин бу тэрилтэ бөһүөлэк дьонун хамнастаан, таба иитиитин тутан олорор. Кини улууһу салайар кэмигэр бөһүөлэккэ саҥа авиаплощадка, ДЭС, балыыһа, оскуола уонна олорор дьиэлэр тутуллубуттара. Саҥа тиэхиньикэлэр кэлэн, дьон күннээҕи түбүктэригэр күүс-көмө буолтара.

Билигин санаатахха, Владимир Афанасьевич ырааҕы өтө көрөн, сайдыы суолун сөпкө торумнаан, дьону түмэн, сыалы ситиһэргэ үлэни сүрүннүүр сатабыллаах салайааччылартан биирдэстэрэ буолар. Кини мындыр салалтатынан, уҕараабат көмөтүнэн, сүбэтинэн бииргэ үлэлээбиппинэн махтанабын да, киэн туттабын да».

«Халыма долгуннара» хаһыат кэлэктиибин аатыттан өр кэмнэргэ улууспут сайдыытыгар ис сүрэҕиттэн кыһаллан үлэлээбит Владимир Афанасьевич Григорьевы өрөгөйдөөх үбүлүөйүнэн итиитик-истиҥник эҕэрдэлиибит! Кытаанах доруобуйаны, уһун уруйдаах олоҕу, саргылаах дьоллоох сыллары ис сүрэхпититтэн баҕарабыт!

Ааптар: Светлана Третьякова

Читайте дальше