Быйылгы үүммүт Дьөһөгөй сыла улууска Ыччат сылынан биллэһиллибитэ. Бу чэрчитинэн улууска ыччакка анаммыт тэрээһиннэр тиһигин быспакка ыытыллаллар.
Олунньу 14 күнүттэн улуус ыччат уонна успуорт бэлиитикэтигэр сүрүн исписэлииһинэн Снежана Ивановна Винокурова ананан үлэлиир. Кини бүгүҥҥү хаһыаппыт нүөмэрин ыалдьыта.
—Снежана Ивановна, үтүө күнүнэн! Эдэр исписэлиис буоларыҥ быһыытынан, ааҕааччыларбытыгар бэйэҕин билиһиннэрэ түһэргэр.
-Үтүө күнүнэн! Сиэн-Күөл нэһилиэгиттэн сылдьабын. Ийэбинэн Сиэн Күөлбүн, аҕабынан Бастакы Хаҥаласпын.
—Блогер кыыс Халымаҕа хайдах кэлэн хааллыҥ?
-Ааспыт сайын Тааттаҕа Манчаары оонньууларын устан ханаалбар таһаарбытым. Бу уста сырыттахпына улуус баһылыга Иван Васильевич дойдугар кэлэҥҥин ыччат бэлиитикэтигэр үлэлээ диэн этии киллэрбитэ. Үлэм тутулун маҥнай утаа өйдөөбөтөҕүм. Ол эрэн үлэҕэ эриллэн үөрэнэр ханнык хайысхаҕа үлэлиэхтээхпин дьэ тобуллум.
—Оттон блогердыырыҥ үлэҕэр көмөлөһөр ду?
-Көмөлөһөр. Холобура, аккауммар «Тимир кыыс» туһунан биидьийэ оҥорон таһаарбыппар Лена Дьяконова диэн «Күндү» маҕаһыын хаһаайката сибээскэ тахсан, күрэхтэһиигэ успуонсордаабыта. Улууска ыытыллар күрэхтэри оҥорон интэриниэт ситимигэр ыыттахпына элбэх киһи көрөр, успуорду көрдөрөр ханааллар араас былаһааккаларга салгыы ыыталлар. Холобура, «Спортивная Якутия» ханаал матырыйаалларбын салгыы ыытан Халыманы элбэх киһи көрөр дии саныыбын.
—Ыыппыт тэрээһиннэргиттэн Ыччат форумун сырдата түһэриҥ буоллар.
-Ыччат сыла буолан үгүс тэрээһин ыччакка ананар. Ол курдук саас Ыччат форума буолбута. Онно Березовкаттан ураты улуус нэһиэлиэктэрэ бары кыттыбыттара. Форум чэрчитинэн успуорт уонна култуура хабааннаах үгүс тэрээһин ыытыллан тустаах тиэмэлэргэ «төгүрүк» остуоллар ыытыллыбыттара. Бүгүҥҥү кэм ыччатыгар арыгы боппуруоһа сытыытык турар. Сокуон ирдэбилинэн, табаҕы, кыраадыстаах утахтары атыылыыр маҕаһыыннар оскуола территориятыттан 400 миэтэрэ тэйиэс буолуохтааҕа биһиэхэ тутуһуллубат. Ол иһин улуус дьаһалтатыгар уонна дьокутааттар улуустааҕы Сэбиэттэригэр ыччаттар ааттарыттан арыгыны оскуола оҕолоругар атыылыыры бобор туһунан сурук суруйбуппут.
—Маладьыастар, сөптөөх үлэни тутуспуккут. Мөкү суолтан үтүө суолга үктэниэххэ. Эдэр ыалларга билигин ханнык бырагыраамалар үлэлииллэрий?
-«Эдэр ыаллары дьиэнэн хааччыйыы» диэн федеральнай бырагыраама үлэлиир. Бу бырагыраамаҕа 35-гэр диэри саастаах эдэр ыаллар дьиэ тутталларыгар эбэтэр ипотеканан дьиэ ылар түгэннэригэр судаарыстыбаттан харчынан көмөнү ылыахтарын сөп.
Быйыл бу бырагырааманан 2 ыал көмөнү ылла. Бу ый бүтүөр диэри өссө 19 ыал докумуонун хамыыһыйа көрүөхтээх.
—Бэс ыйын 27 күнэ Арассыыйаҕа ыччат күнэ бэлиэтэнэр. Бу бэлиэ күҥҥэ ыччаттар тугу былаанныыгытый?
-Ыччат күнүгэр Лобуйаҕа туристическай слету былаанныыбыт. Бу слекка ыччат форумугар кыттыбыт, араас көрүҥнэргэ кыайбыт ыччаттар баран оонньоон, күрэхтэһэн, сынньанан кэлиэхтэрэ. Дойдубут кэрэ айылҕатын хайаатар да устуохтаахпын. Онон ханаалбар бу туһунан саҥа сюжет тахсарын кэтээҥ.
-«Тимир кыыс» күрэх Ыһыахха дьон сэҥээриитин олус ылла. Бу күрэхтэһиини ыытары туохтан саҕалаабыккыный?
-Аан маҥнай Тимир кыыс туһунан номоҕу Өлөөкө Күөлүгэр олунньу ыйга оскуола оҕолоругар ыытыллыбыт тустуу күрэҕэр истибитим. Юлия Винокурова (Тимир кыыс хос сиэнэ) түмэлгэ экскурсия ыытан бу номоҕу кэпсээбитэ. Дьиҥнээх буолбут номоҕу истэн сэҥээртим уонна тугу эрэ ыыппыт киһи диэн санаа үөскээбитэ. Салгыы оскуола оҕолоругар ыытыллыбыт НПК-ҕэ, Хатыҥнаах орто оскуолатын үөрэнээччитэ Камилла Лаптева (Тимир кыыс хос-хос сиэнэ) үлэтин көрбүтүм. Ол кэннэ Жанна Константинова куйаар ситимигэр Тимир кыыс туһунан таһаарбытын ааҕан күрэх ыытарга санаммытым.
—Күрэх кэнниттэн туох түмүккэ кэллиҥ?
-Ыһыахха үксүн уолаттарга аналлаах успуорт күрэҕэ ыытыллар. Ол иһин кыргыттарга успуорт көрүҥэр күрэх хайаан да наада.
Кыттааччыларбыт бары маладьыастар! Манчаары оонньууларыгар көрбүт түһүмэхтэргэ олоҕуран ыытылынна. Кыргыттар тутуму эргийиилэрэ олус тыҥааһыннаах уонна интэриэһинэй буолан таҕыста. Успуорка саҥа ааттар тахсан эрэллэрин көрөммүн үөрдүм.
Түмүккэ, Тимир кыыс номоҕун курдук, таптал көмөлөстө дии санаатым. Тоҕо диэтэргин, кыайыылаах Феодосия Сунтароваҕа таптыыр киһитэ хас күрэх аайы аттыгар туран, тапталлааҕар ыалдьан доҕорун кыайыыга тириэртэ. Онон, номох буолбут Тимир кыыс олоххо тардыһыыта, дьулуура күрэххэ көстөн ааста.
Түгэнинэн туһанан, күрэххэ успуонсардаабыт Тимир кыыс удьуордарыгар, ону тэҥэ улуус дьаһалтатыгар дириҥник махтанабын. Номох буолбут Тимир кыыс аатынан күрэх инникилээх буоларыгар эрэнэбин.
—Түмүккэ ыччаттарга тугу этиэҥ этэй?
-Бастатан туран Арассыыйаҕа бэлиэтэнэр ыччат күнүнэн истиҥник эҕэрдэлиибин! Бу тэһииҥҥитин ыһыктыбакка өрүү сомоҕолоох буолуҥ.Ханнык да үлэни ыытарга биир киһи соҕотоҕун тэрийбэт. Маныаха хамаанда үлэтэ элбэҕи быһаарар. Миигин өйүүр улуус, куорат дьаһалталарыгар, ону тэҥэ бииргэ үлэлэһэр улуус көхтөөх ыччатыгар махталбын тиэрдэбин!
-Эһиэхэ, олох тутулун тутар ыччакка инникигэ эрэли, сырдык кэскили баҕарабын. Кэпсэтииҥ иһин махтал!
Ааптар Анастасия Бережнова